Kolejny rok za nami, a razem z nim pierwsze ćwierćwiecze tego stulecia!
Świat goni. W roku 2000 jako trzynastolatek nie miałem jeszcze ani komputera, ani telefonu komórkowego, o dostępie do Internetu i mediów społecznościowych nie wspominając. I chyba dobrze się stało, bo miałem za to dużo wolnego czasu, dzięki czemu właśnie mniej więcej w tym okresie pokochałem koszykówkę i czytanie – pasje, które są ze mną do dziś. Pasja do czytania zaczęła się u mnie od książki Łowcy wilków Jamesa Olivera Curwooda. Do dziś pamiętam, jak silne emocje targały mną, gdy skończyłem ją czytać. Szybko zdobyłem i przeczytałem kolejne dwie części trylogii Łowców: Łowcy Przygód i Łowcy Złota. (Tu ciekawostka: trzecia część trylogii została napisana już po śmierci Curwooda przez Halinę Borowikową, polską tłumaczkę jego książek, tworzącą pod pseudonimem Jerzy Marlicz). Przypomniałem sobie o tym, bo spędzając tegoroczne Święta w domu rodziców, odnalazłem przypadkiem tę moją pierwszą książkową miłość i – ćwierć wieku później – zamierzam sprawdzić, czy uczucie przetrwało. Ciekawi mnie, czy dziś też spodoba mi się coś, co 25 lat temu dosłownie mnie pochłonęło.
Tyle tytułem wspomnień dalekosiężnych. Przejdźmy do wydawniczego podsumowania ostatnich 12 miesięcy.
Rok 2025 otworzyliśmy lekką książką z dziedziny rozwoju osobistego pt. Jak wieść niesamowite życie. Jej autor, przedsiębiorca i inwestor Anthony Pompliano, postanowił opublikować zbiór życiowych porad, które od lat spisywał z myślą o dwójce swoich dzieci (już po premierze zrobiła się ich czwórka). Przystępna i przyjemna, ale nadal potrafi sprowokować do myślenia lekcjami takimi jak: „Dziś to trening przed jutrem”, „Doskonałość nie nosi zegarka”, „Harmonogram twórcy, a harmonogram menedżera”, „Większość ludzi chciałaby mieć twoje problemy” czy „Redukuj ilość pracy na biurku twojego szefa”.
Kontrowersje wokół powyższego cytatu z książki Pompliano zmotywowały mnie do tego, by pierwszy raz od dawna poświęcić kilka wieczorów i napisać coś dłuższego. Zachęcam, mając nadzieję, że mój pierwszy od lat tekst także kwalifikuje się jako „przystępny, przyjemny i prowokujący do myślenia”.
Następnie wydaliśmy Zepsuty pieniądz od Lyn Alden. Ależ to jest książka! Jeszcze nie tak kultowa jak Standard Bitcoina Saifedeana Ammousa, ale zmierza w tym samym kierunku. Cytując autorkę: „Nie jest to książka o złocie, bankowości, bitcoinach czy o polityce. To analiza technologii monetarnych w ich niezliczonych przeszłych, teraźniejszych oraz przyszłych formach, która być może pozwoli nam zrozumieć, skąd przybyliśmy, gdzie jesteśmy i dokąd powinniśmy zmierzać”. Eksperci magazynu „Puls Biznesu” wyróżnili Zepsuty pieniądz jako jedną z najlepszych książek 2025 roku.
Przy okazji wydawania Zepsutego pieniądza po raz pierwszy udostępniliśmy czytelnikom możliwość objęcia mecenatu nad polskim wydaniem książki. Chętnych znalazło się wielu, za co raz jeszcze bardzo dziękujemy. Choć co prawda w kolejnych książkach wydanych od tego czasu opcji mecenatu nie było (i nie będzie jej też przy okazji dwóch następnych premier), w dalszej części 2026 roku planujemy uczynić ją standardem.
Jako kolejna ukazała się naszym nakładem czwarta książka Jordana Petersona pt. My, którzy zmagamy się z Bogiem – piękna odyseja po opowieściach biblijnych. JBP miał przylecieć do Polski pod koniec maja tego roku i aby zdążyć na to wydarzenie z polskim wydaniem, mieliśmy w wydawnictwie prawdziwy maraton nieprzespanych nocy. A kiedy wreszcie wysłaliśmy pliki do druku, kiedy już wiedzieliśmy, że nam się udało, cała europejska trasa wykładowa Petersona została odwołana. Ci, którzy bardzo liczyli na spotkanie JBP, na pocieszenie mogli przynajmniej sięgnąć po książkę.
Powodem odwołania całej europejskiej trasy tuż przed jej rozpoczęciem okazały się poważne problemy zdrowotne, z którymi Peterson zmaga się do dziś. Ponoć jest z nim już trochę lepiej, ale poza tym niewiele wiadomo. Trzymamy kciuki!
Zaraz po tym, wydaliśmy po polsku polityczną biografię prezydenta Argentyny, Javiera Mileia. Książka składa się z dwóch części. Pierwsza to polityczne dzieje Argentyny w ostatnich dziesięcioleciach, przeplatane z fragmentami wywiadu z Mileiem, a druga to omówienie jego światopoglądu. Warto poznać szerszy kontekst – póki co udanej (wzrost gospodarczy w górę, inflacja w dół, ubóstwo w dół) i niewątpliwie interesującej – libertariańskiej rewolucji w Argentynie.
W drugiej połowie 2025 roku naszym nakładem ukazały się jeszcze dwie książki.
Najważniejsze modele mentalne. Tom 1: Ogólne narzędzia myślowe to polskie otwarcie świetnej czterotomowej serii, na którą jako wydawca czekałem od dawna. Autor tych książek, Shane Parrish, prowadzący popularnego bloga Farnam Street, wypuścił pierwszy tom w 2019 roku. Po tym, jak książka zebrała bardzo pozytywne recenzje, Parrish pracował nad kolejnymi częściami przez lata, wielokrotnie odsuwając w czasie datę ich premiery. Ostatecznie cały komplet został wydany na nowo pod koniec zeszłego roku. Naszym nakładem we wrześniu tego roku ukazał się tom pierwszy (Ogólne narzędzia myślowe), a tom drugi (Fizyka, chemia, biologia) będzie miał swoją premierę na początku roku 2026. Liczymy na Państwa zainteresowanie pierwszymi dwiema częściami, bo to od niego będzie zależało, czy wydamy pozostałe dwie (Systemy i matematyka oraz Ekonomia i sztuka). O tym, że warto po nie sięgnąć, niech świadczy uznanie pierwszego tomu przez ekspertów magazynu „Puls Biznesu” za jedną z najlepszych książek biznesowych ostatnich 12 miesięcy.
Ostatni tytuł, jaki wydaliśmy w tym roku, to Suwerenna jednostka. Wolność i sukces w erze informacji. Tę opasłą księgę udało nam się wydać po polsku dzięki hojnemu wsparciu jej fana – właściciela firmy Ulam Labs, Konrada Rotkiewicza. Kultowa, profetyczna książka z 1997 roku polecana przez takie umysły jak Naval Ravikant, Peter Thiel, czy Marc Andreessen i bardzo ceniona w środowiskach libertarian oraz entuzjastów nowych technologii i kryptowalut, okazała się wyczekiwana również w Polsce – w dużej mierze dzięki Adamowi Daniszowi, który dwukrotnie z pasją opowiadał o niej na kanale YouTube Nam Zależy.
To dobra okazja, żeby ogłosić, że Adam, który razem z nami w roku 2018 zakładał – a przez kolejne kilka lat rozwijał – społeczność i fanpejdż Jordan Peterson – Polska, teraz, po kilku latach przerwy, znów stanie na czele tego przedsięwzięcia. Adam jest pasjonatem, który wkłada serce w projekty, na których mu zależy. A na rozpowszechnianiu myśli Jordana Petersona zależy mu bardzo. Nawet po tym, jak przestał prowadzić fanpejdż, sam z siebie przysyłał nam ciekawe materiały, udzielał wskazówek, konstruktywnie nas krytykował itd. Jego powrót na mostek statku pod banderą JBP-Polska w roli kapitana uważam za przywrócenie równowagi w przyrodzie. Złapie za ster od początku stycznia.
W tym miejscu warto też polecić wyemitowaną na kanale YouTube Nam Zależy dwunastoodcinkową serię o naszych książkach zatytułowaną „Strony ekonomii”. Prof. Mateusz Machaj z zaprzyjaźnionego Instytutu Misesa rzetelnie te książki recenzuje, ciekawie o nich opowiada – i w większości je poleca. Jeszcze raz dziękujemy profesorowi Machajowi za nagranie materiałów, Nam Zależy za ich publikację, a Fundacji Wolności Gospodarczej za sfinansowanie projektu!
W ramach innej ciekawej akcji polska społeczność entuzjastów Bitcoina skupiona w grupie Dwadzieścia jeden zamierza przekazać egzemplarz Standardu Bitcoina Saifedeana Ammousa każdemu polskiemu parlamentarzyście. Do każdej książki dołączony zostanie list zachęcający do lektury. Być może przy okazji uda się rozesłać trochę Standardów do różnych bibliotek. Popieramy i wspieramy tę inicjatywę!
Podsumowując, w tym roku udało się nam wydać sześć książek. To minimalnie lepiej niż w roku 2023 (5 książek) i o 50% lepiej niż w roku 2024 (4 książki). Dobre i to, ale plan zakładał wydanie w tym roku ośmiu tytułów. Niestety, choć dwie kolejne książki mieliśmy już w zasadzie gotowe, nie zdążyliśmy wypuścić ich na rynek w sensowym terminie.
Na szczęście nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło. W zaistniałej sytuacji nasz zrewidowany plan na rok 2026 zakłada teraz wydanie nie dziewięciu, a jedenastu książek! Lub nawet więcej! Może to i kreatywna księgowość, ale kogo to obchodzi, gdy stawką jest rekord życiowy naszego wydawnictwa!
A zatem, jakie książkowe rarytasy wkrótce zaszczycą swoją obecnością Wasze półki i regały?
SOCJALIZM W MUNDURZE. ADOLF HITLER I JEGO WIZJA NARODOWEGO SOCJALIZMU, Rainer Zitelmann. Ceniona pośród historyków praca na temat sposobu myślenia, przekonań i celów Hitlera. Jak się okazuje, idee antykapitalistyczne odgrywały w jego światopoglądzie znacznie ważniejszą rolę, niż się powszechnie uważa. Hitler był lewakiem. Kropka.
NAJWAŻNIEJSZE MODELE MENTALNE. TOM 2: FIZYKA, CHEMIA, BIOLOGIA, Shane Parrish. Kolejna część znakomitej serii, którą rozpoczęliśmy w tym roku. Zawiera omówienie i „upraktycznienie” takich koncepcji, jak Termodynamika, Bezwładność, Tarcie i lepkość, Energia aktywacji, Katalizatory, Nisze czy System bodźców.
THE SECRET HISTORY OF GOLD. MYTH, MONEY, POLITICS AND POWER, Dominic Frisby. Fascynująca pozycja o fascynującej historii żółtego metalu, który w tym roku zostawił daleko w tyle S&P 500, Nasdaq i Bitcoina. Świetnie napisana. Ta książka nie tylko mówi o złocie – ją się czyta jak złoto.
WEAPONS OF MASS INSTRUCTION: A SCHOOLTEACHER’S JOURNEY THROUGH THE DARK WORLD OF COMPULSORY SCHOOLING, John Taylor Gatto. Kultowy autor wreszcie po polsku. Pięknie napisana, dobitna i poruszająca krytyka przymusu szkolnego i pruskiego modelu edukacji. Już teraz jestem podekscytowany tytułem polskiego wydania: BROŃ MASOWEGO TŁAMSZENIA <OGIEŃ>.
LIBERTARIANIZM, Stanisław Wójtowicz. Byłem kiedyś na kawie ze Stanisławem i wspomnianym już tu Mateuszem Machajem. Gdy Mateusz dowiedział się, że Stanisław pisze książkę, zapytał o szczegóły. Uznałem, że najlepszym teaserem dla książki będzie ujawnienie, jak przebiegała ta krótka rozmowa:
MM: O, piszesz książkę? O czym?
SW: O libertarianizmie.
MM: Ale z jakiej perspektywy?
SW: Libertariańskiej.
MM: A jaki będzie miała tytuł?
SW: Libertarianizm.
HOMESCHOOLING: YOU’RE DOING IT RIGHT JUST BY DOING IT, Ginny Yurich. No cóż, mam dwa małe dzieciaki, więc nadszedł czas na poważnie zainteresować się różnymi modelami edukacji – a przede wszystkim tym, który najbliższy jest wolnościowemu sercu.
THE TREASURY OF MICHAEL SAYLOR: HOW BITCOIN POWERS CULTURES, CORPORATIONS, AND COUNTRIES IN THE 21ST CENTURY, Anil Patel. Kto śledzi pionierskie poczynania Michaela Saylora, ten wie, że mowa tu o facecie z wielkimi jajami, który z powodzeniem pożeglował, nomen omen, na nieznane wcześniej wody rynków finansowych. Jedni widzą w nim geniusza inżynierii finansowej, inni szaleńca, który razem ze swoim wehikułem inwestycyjnym może pociągnąć na dno całego Bitcoina. Oceńcie sami, ale najpierw zapoznajcie się z jego historią, tokiem rozumowania i argumentami.
A CULTURE OF GROWTH: THE ORIGINS OF THE MODERN ECONOMY, Joel Mokyr. Świeżo upieczony laureat Nagrody Nobla z ekonomii i jego najważniejsza książka o przyczynach rewolucji przemysłowej, dzięki której nie musimy doświadczać realiów życia, jakich doświadczała absolutna większość naszych przodków – realiów pod tytułem „nędza”. Wstęp do polskiego wydania obiecał napisać prof. Mateusz Machaj.
THE SCALING ERA: AN ORAL HISTORY OF AI, 2019-2025, Dwarkesh Patel. Rewolucja sztucznej inteligencji oczami osób i firm będących w jej awangardzie. W serii obszernych wywiadów z czołowymi badaczami sztucznej inteligencji oraz założycielami firm rozwijających tę technologię – w tym z dyrektorem generalnym Anthropic Dario Amodeiem, współzałożycielem DeepMind Demisem Hassabisem, współzałożycielem OpenAI Ilyą Sutskeverem, współzałożycielem MIRI Eliezerem Yudkowskim oraz dyrektorem generalnym Meta Markiem Zuckerbergiem – Dwarkesh Patel przedstawia pierwszy kompleksowy obraz technologii, która zmienia nasz świat.
THE BOOK OF ELON. ELON MUSK’S MOST USEFUL IDEAS IN HIS OWN WORDS, Eric Jorgenson. Autor bestsellerowego Almanachu Navala Ravikanta wraca z książką, która może zrobić nie mniejszą furorę. Poznaliśmy stoicki geniusz Navala; czas poznać szalony geniusz Elona. Będzie się działo!
DUMBING US DOWN: THE HIDDEN CURRICULUM OF COMPULSORY SCHOOLING, John Taylor Gatto. Jeszcze jedna kultowa książka Gatto i jeszcze jeden łomot dla tradycyjnego szkolnictwa. Bo raz to za mało!
A być może na tym nie koniec…
Wszystkich zainteresowanych napisaniem recenzji którejś z tych książek, opowiedzeniem o niej w podcaście, przeprowadzeniem wywiadu z jej autorem lub objęciem jej patronatem medialnym, prosimy o kontakt! Dogadamy się. Śmiało podrzucajcie też Wasze typy – przeczytamy i rozważymy.
Tradycyjnie dziękuję Przemkowi Hankusowi za kolejny rok profesjonalnej i owocnej współpracy. Rok temu pisałem: „Gdy dwójka moich małych dzieci powoduje chaos w mojej głowie, który później infekuje również działalność wydawnictwa, Przemkowi zawsze udaje się przywrócić porządek (w wydawnictwie)”. W tym obszarze zaliczyliśmy dwanaście miesięcy w trendzie bocznym. Prowadzenie firmy to w dużym stopniu walka z entropią. Dzieci są w tej walce po stronie entropii. Moje nadal są małe i nadal pozostają źródłem pozytywnego chaosu. Dzięki Przemkowi książki i treści, które trafiają do czytelników, są z tego chaosu oczyszczone.
I również tradycyjnie:
– Co będziemy robić w przyszłym roku?
– To samo, co w każdym, Pinky: spróbujemy zdobyć świat, popularyzując idee wolnościowe!
Wszystkiego dobrego!